W budynku użyteczności publicznej, którego powierzchnia przekracza 1 tys. m2 strona tytułowa świadectwa energetycznego mówiąca o klasie energetycznej budynku, powinna znajdować się w widocznym miejscu. Lista fachowców posiadających uprawnienia do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej znajduje się na stronie Ministerstwa Infrastruktury pod adresem: http://www.mi.gov.pl/2-49b5343ee22d2.htm

Zgodnie z dyrektywą 2002/91/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 grudnia 2002 r, kraje członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane są do wprowadzenia zawartych tam postanowień , dotyczących charakterystyki energetycznej budynków. Jej celem jest obniżenie zużycia energii przez obiekty mieszkalne i użyteczności publicznej. Główne postanowienia dyrektywy związane są z wprowadzeniem obowiązującego standardu energetycznego oraz systemu źródeł ciepła i instalacji klimatyzacyjnych. Najistotniejszymi, praktycznymi skutkami jest wprowadzenie systemu ocen energetycznych i świadectw energetycznych dla budynków.

Ocena energetyczna budynków pełni dwie funkcje. Przede wszystkim ujawnia wszystkie cechy energetyczne przyszłym właścicielom, nabywcom lub najemcom, a po drugie przyczynia się do sukcesywnego zmniejszania zużycia energii przez obiekty. Główny element oceny energetycznej budynku, stanowi świadectwo energetyczne, czyli dokument wydany przez upoważnionego eksperta, zawierający charakterystykę jakości, uwzględniającą jego zapotrzebowanie na energię. Dzięki wprowadzeniu świadectw energetycznych możliwa jest w pełni uczciwa realizacja transakcji sprzedaży i najmu.

Cechy energetyczne, które decydują o koszcie eksploatacji, mają także ogromny wpływ na komfort użytkowania pomieszczeń, dlatego tak istotne jest, aby przyszli nabywcy lub lokatorzy mieli wgląd do pełnych danych charakteryzujących jakość energetyczną lokalu lub budynku.

Wprowadzony system oceny powinien być natomiast motywacją dla projektantów, aby traktowali oni energooszczędność, jako niezbędną cechę, którą należy brać pod uwagę podczas każdego etapu opracowywania projektu i zachęcić deweloperów i wykonawców, aby szczególną uwagę zwrócili na jakość elementów, decydujących o klasie energetycznej, natomiast właścicieli i zarządców do nieustannych działań na rzecz podnoszenia jakości energetycznej budynków.

Zgodnie z dyrektywą, w chwili budowy, najmu lub sprzedaży budynku właścicielowi, najemcy bądź nabywcy należy przedstawić jego świadectwo energetyczne. Obowiązek sporządzenia świadectwa leży po stronie właściciela budynku, który wykonanie certyfikatu powinien zlecić upoważnionemu specjaliście. Dyrektywa przewiduje, że świadectwo będzie zawierać charakterystykę energetyczną budynku, tj. wszelkie dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego na cele grzewcze i wentylacyjne, ciepłą wodę, klimatyzację oraz oświetlenie, a także określenie klasy jakości energetycznej budynku zgodnie z przyjętą skalą oraz możliwości wprowadzanych usprawnień, których realizacja mogłaby podnieść klasę energetyczną obiektu. Świadectwo jest swego rodzaju zabezpieczeniem przed nieujawnionymi wadami budynku.

W warunkach sprawnie funkcjonującego systemu ocen energetycznych, potencjalny nabywca ma możliwość analizy świadectwa, które dostarcza mu informacji na temat jakości technicznej budynku oraz kosztów zużycia energii niezbędnych do jego użytkowania. I tak wśród ofert można znaleźć budynek w niskiej cenie, posiadający niską klasę energetyczną i wysokie koszty eksploatacji, jak również droższy budynek, cechujący się wysoką klasą energetyczną oraz niskimi kosztami eksploatacyjnymi. Potencjalny nabywca ma pełen obraz ewentualnych trudności i kosztów, do których nie miałby wglądu, gdyby nie świadectwa energetyczne. Dzięki temu może podjąć racjonalną i satysfakcjonującą decyzję opartą o najważniejsze kryteria. Z punktu widzenia sprzedającego, świadectwo o wysokiej klasie energetycznej, jest podstawą do sprzedaży po wyższych cenach rynkowych. Z podobnych względów znajomość cech energetycznych budynku jest korzystna w przypadku najmu.

Świadectwa energetyczne wprowadzają rynkową formę stymulacji rozwiązań energooszczędnych. Ocena budynku, jak również nadanie mu klasy jakości energetycznej stanowi ważny element konkurencyjności rynkowej, szczególnie podczas transakcji sprzedaży i wynajmu, jak i podczas starań o kredyt. Stanowi również zachętę do inwestowania w budynki przyjazne środowisku i energooszczędne, a także do poprawy właściwości obiektów już istniejących.

Technologia budownictwa energooszczędnego skupia się na rozwiązaniach, dzięki którym budynek zużywa możliwie minimalne ilości energii doprowadzanej z zewnątrz na cele grzewcze i cieplej wody użytkowej. Za budynek energooszczędny uznawany jest taki, który na cele grzewcze zużywa mniej niż 60 W/m2 rok.

Budynek pasywny praktycznie nie wykorzystuje energii zewnętrznej w celach grzewczych i przygotowania c.w.u. Dzisiejsza norma pasywności budynku oznacza, że jego zapotrzebowanie na ciepło nie jest większe niż 15 W/m2 na rok, natomiast na energię pierwotną, czyli wszystkie cele łącznie, liczoną od źródeł jej uzyskania, czyli od momentu wydobycia oleju lub gazu ze złóż podziemnych, nie przekracza 120 W/m 2 rok. W nowoczesnych rozwiązaniach technologicznych do realizacji tego celu wykorzystywana jest rekuperacja, panele solarowe, pompy ciepła, gruntowne wymienniki ciepła oraz materiały budowlane o wysokiej izolacyjności.

Jest elementem układy wentylacyjnego, odpowiedzialnym za "odbieranie" ciepła ze zużytego powietrza i "oddającego" je świeżemu powietrzu, wtłaczanemu do budynku. Dzięki niemu możliwe jest odzyskanie nawet 95% energii z powietrza, która dotychczas była bezpowrotnie tracona. Warto pamiętać, że nie jest to pełen zakres techniczny rekuperatorów.

Jest to podziemny układ rurowy, do którego mechanicznie wtłaczane jest powietrze atmosferyczne, chłodząc latem oraz grzejąc zimą. W rezultacie powietrze wprowadzane do pomieszczeń zbliżone jest do żądanej temperatury, wynoszącej ok. 20 st. Celsjusza.

Są to urządzenia montowane na zewnętrznych przegrodach budynku, głównie na dachu lub ścianach. Absorbują one promienie słoneczne, podgrzewając dzięki nim wodę użytkową lub zamieniając je na energię cieplną, którą można wykorzystać do podgrzewania wody użytkowej lub zamieniając ją na energię elektryczną (fotoogniwa).

Pompy cieplne to urządzenia energetyczne, wymuszające przepływ ciepła z obszaru o niższej temperaturze, w miejsca, gdzie jest cieplej, za pomocą dostarczanej z zewnątrz elektrycznej lub mechanicznej energii napędowej lub dodatkowego ciepła. Z punktu widzenia techniki cieplnej jest to agregat chłodniczy, wykorzystujący pracę wstecznego obiegu termodynamicznego. Pompy ciepła najczęściej znajdują zastosowanie w:

• gospodarstwach domowych, jako zamrażarki lub chłodziarki
• przetwórstwie spożywczym, jako zamrażalnie, chłodnie, fabryki lodu
• klimatyzacji pomieszczeń
• chłodnictwie
• ogrzewaniu pomieszczeń ciepłem pobieranym z otoczenia (zbiorników wodnych, gruntu lub powietrza)

Korzyści związane z zastosowaniem pomp ciepła, jako urządzeń grzewczych uwypuklają się szczególnie w budynkach niskoenergetycznych, dzięki możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii i niekonwencjonalnych źródeł ciepła.

Ocena energetyczna budynków składa się z kilku etapów. Pierwszy polega na zbieraniu danych w naturze, które mogą być ewentualnie uzupełnione przez badania i pomiary. Następnie należy obliczyć szereg danych, takich jak wielkość ogólna, wskaźniki sezonowego zapotrzebowania na energię na poszczególne cele, jak również wartości porównawcze. To właśnie te wskaźniki będą składać się na charakterystykę energetyczną budynku. Kolejnym etapem jest wykonanie oceny charakterystyki energetycznej w oparciu o wybraną metodologię oraz określenie klasy energetycznej budynku zgodnie z ustaloną skalą. Ostatnim etapem jest wydanie świadectwa energetycznego. Oceny energetyczne obejmują szereg czynności, które wykonywane są także podczas audytów energetycznych przygotowujących termomodernizację. Spośród tych czynności można wymienić przede wszystkim diagnostykę stanu elementów budowlanych, systemów ogrzewania, ciepłej wody użytkowej, wentylacji, a także obliczenie sezonowego zapotrzebowania na ciepło, tj. kosztów związanych z ogrzewaniem, ciepłą wodą i wentylacją.

Podstawę prawną systemu stanowi ustawa o ocenie energetycznej budynków, rozporządzenie w sprawie kwalifikacji osób dokonujących oceny i wydających świadectwa energetyczne, a także Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 roku.

Właściciel:

• zyskuje możliwość uzyskania czynszu za najem, którego wysokość jest adekwatna do jego jakości
• ma także możliwość uzyskania ceny sprzedaży odpowiedniej do jakości budynku

Nabywca lub najemca:

• dzięki certyfikatom otrzymują oni obiektywne i wiarygodne informacje dotyczące jakości energetycznej budynku, a także kosztów związanych z eksploatacją.

Jedyne obciążenie związane z certyfikatami energetycznymi leży po stronie właściciela budynku i dotyczy kosztów związanych z uzyskaniem świadectwa. Będzie się on pojawiał zarówno w sytuacjach kupna - sprzedaży, jak i wynajmu budynku, a wiec przy zawieraniu transakcji na kwoty kilkuset tysięcy, a nawet milionów złotych, przy których wydatki związane z certyfikacją są niewielkim odsetkiem całości.

Należy wyraźnie podkreślić, że dla właścicieli budynków, które nie będą obiektem sprzedaży ani modernizacji, system oceny energetycznej nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi obciążeniami, gdyż po prostu ich nie dotyczy.